6.BÖLÜM: MEDYA İÇERİKLERİNE YÖNELİK ÇALIŞMA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
6.BÖLÜM: MEDYA İÇERİKLERİNE YÖNELİK ÇALIŞMA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

3.İNTERNET İÇERİKLERİNİN ANALİZİ -V

3.13.Temalar (Ana Konular)

İncelenen yazılarda değinilen temalar ya da ana konular en önemli ilk beş konu bağlamında kodlanmıştır. Buna göre ana kategoriler bağlamında bakıldığında, en çok değinilen temaların başında “Sağlık Bakanlığı” (f=1.883; %20,9) ile “Sağlık çalışanları ve sorunları” (f=1.824; %20,3) kategorilerinin geldiği belirlenmiştir. Bunu takip eden diğer konular sırasıyla “Eczane/Farmakoloji/İlaç sektörü”  (f=1.612; %17,9), “Sağlık kurumları, hastaneler ve sağlık ocakları” (f=805; %8,9) ve “İç hastalıkları/Genel cerrahi” (f=670; %7,4) olmuştur. 

3.İNTERNET İÇERİKLERİNİN ANALİZİ -IV

3.9.Görsel Sayısı

İncelenen yazılara eşlik eden görsel malzemelerin konusu ya da içeriği öne çıkan ilk beş kategori bağlamında kodlanmıştır. İncelemeye konu olan yazıların 2.212’sinde (%24,6) İnternet bağlantısı sorunu nedeniyle görüntüye erişilememiştir. Bu durum, kodlamanın yapıldığı sırada sayfanın silindiği, bağlantının hiç açılamadığı ya da sayfa bağlantılarındaki görsel malzemelerin görüntülenemediği anlamına gelmektedir. Ancak, söz konusu teknik sorun, yazının metin olarak incelenmesine engel oluşturmamıştır. İncelenen yazıların dörtte birinden fazlasında herhangi bir görsel malzeme kullanılmamıştır (f=2.381, %26,4).
Köşe yazılarında yer alan yazara ait fotoğraflar kodlamada sayıya dâhil edilmemiştir.  Buna göre yazıların neredeyse yarısına (f=4.176; %46,4) en az bir görsel malzemenin eşlik ettiği belirlenmiştir. İki adet görselin yer aldığı yazıların oranı %1,9 (f=172) iken üç ve üzerinde görsel içeren yazıların oranı ise yüzde birin altında (f=63; %0,7) kalmıştır.

3.İNTERNET İÇERİKLERİNİN ANALİZİ -III

3.6.Adı Geçen Kurumlar

İnternetteki sağlık yazılarında adı geçen kurumlar incelendiğinde %62’yle  “Sağlık Bakanlığı’nın ilk sırada geldiği görülmüştür (f=5.582). Bu alt kategoriyi “Hastaneler” (f=2.011; %22,3), “Sağlık alanındaki diğer ulusal örgütler” yani STK’lar (f=1.565; %17,4), “İl sağlık müdürlükleri” (f=1.497; %16,6) ve “Sosyal Güvenlik Kurumu” (f=1.015; %11,3) takip etmiştir. Sağlıkla ilgili diğer birçok kurum olmasına karşın “Mahkeme/Avukat Büroları”nın (f=829; %9,2) adlarına daha çok değinilmesi ilgi çekici olarak değerlendirilmiştir.

3.İNTERNET İÇERİKLERİNİN ANALİZİ -II

3.2.Yazıların Türü

İncelenen web sitelerinde içerik analizine tabi tutulan yazıların neredeyse tamamını haberler (haber, devamı da olan haber ve haber bültenleri) oluşturmuştur (f=8.725; %96,9). İncelenen yazıların %2’si ise (f=180) “Köşe/Köşe yazısı” niteliğindeki bir yazarın yorumunu ya da değerlendirmesini içeren yazılar olmuştur.

3.İNTERNET İÇERİKLERİNİN ANALİZİ -I


Medya takip şirketi tarafından İnternet üzerinde 551 farklı sitenin yayını arasından günlük olarak sağlık konulu içerikler temin edilerek tarafımıza ulaştırılmıştır. İçerik analizi uygulama kılavuzu çerçevesinde incelenen toplam 9.004 içeriğe ilişkin bulgular aşağıda ayrı başlıklar halinde sunulmaktadır.

2.TELEVİZYON YAYINLARININ ANALİZİ - V

2.11.Ekran Kullanımı

İncelenen görüntülerin ekran kullanım türleri ele alındığında yayınların %90,5’inin (f=9.424) “Stüdyo” kaydı olduğu tespit edilmiştir. Bunu ikinci sırada “VTR (videobant görüntüsü)” takip etmektedir (f=6.798; %65,3). İncelenen görüntülerin üçte birinde “Split screen” yani ekranın bölünerek, birden çok görüntünün bir arada kullanılması söz konusudur (f=3.451; %33,2). Kayıtların %14,6’sında da “Telefon bağlantısı” yapılmış ve bu durum ekrana yansıtılmıştır (f=1.518).

2.TELEVİZYON YAYINLARININ ANALİZİ - IV

2.9.Görüntünün Niteliği

İncelenen kayıtlardaki görüntünün niteliği ilk 10 kategori bağlamında kodlanmıştır. Buna göre yazıların dörtte birinden fazlasında herhangi bir görüntü kullanılmadığı anlaşılmıştır (f=2.877; %27,6). Yayınlarda kullanılan görüntülerin niteliği ilk beş kategori bağlamında şu şekilde sıralanmıştır: “Kaynak kişinin görüntüsü” (f=4.403; %42,3), “Hasta ve doktor bir arada” yer alan görüntü (f=1.627; %15,6), “Sokaktaki vatandaş görüntüsü” (f=1.622; %15,6), “Hastane görüntüsü” (f=1.537; %14,8) ve “Hasta görüntüsü” (f=1.477; %14,2).

2.TELEVİZYON YAYINLARININ ANALİZİ - III

6.Adı Geçen Kurumlar


Video görüntülerde adı herhangi bir şekilde geçen, haber kaynağının kurumu olarak belirtilen ya da hakkında konuşulan kurum olarak değinilen kurum isimleri en fazla 10 farklı kuruma kadar ayrıca kodlanmıştır.
Buna göre, incelenen görüntülerin %42,5’inde herhangi bir kurum adı açık olarak belirtilmemiştir (f=4.421). Görüntülerin %21,1’inde (f=2.198) herhangi bir hastanenin adı açık olarak, %16,2’sinde (f=1.681) ise Sağlık Bakanlığı adı dile getirilmiştir.

2.TELEVİZYON YAYINLARININ ANALİZİ - II

2.2.Yayın Türü 

Video görüntülerin yaklaşık yarısının (f=5.87; %49,8) haber türündeki yayınlar olduğu tespit edilmiştir. Bunu ikinci sırada sağlık programı türündeki yayınlar takip etmiştir (f=2.907; %27,9). Bu iki yayın türünün ardından sağlık konularına değinilen tartışma, sohbet, magazin, yaşam, eğlence, gezi, spor, yemek, kuşak programları gelmiştir (f=2.314; %22,2).

2.TELEVİZYON YAYINLARININ ANALİZİ- I

Medya takip şirketi tarafından yaygın ya da bölgesel nitelikte yayın yapan ve uydu alıcılarıyla da ülke genelinde izlenebilen nitelikte 52 farklı televizyon kanalının 2010 yılı içinde yayımladığı sağlık konulu tüm içerikleri video görüntü kaydı olarak temin edilmiştir. Bu görüntülerde yalnızca sağlık konusuna ilişkin verilen anahtar sözcüklerin geçtiği programların ilgili bölümleri baştan sonra yer almıştır. Örneğin bir yemek programının tamamı yerine o programa konuk olan doktorun yaptığı konuşmayı içeren bölüm ya da bölümlere ilişkin görüntü kaydı ya da kayıtları tarafımıza ulaştırılmıştır. Bir programda bir konuk ara ara konuşmuşsa, araya başka görüntü, konu ya da reklam gibi unsurlar girmişse ve bu konuk tekrar söz alarak sağlık konusunda yeni bir açıklamada bulunmuşsa bu ikinci bölüm de ayrı bir görüntü kaydı olarak sunulmuştur. Böylece sağlık konusundaki tüm içerikler, araya başka unsur ya da konular girmeden içerik analizi uygulamasına konu edilmiştir.  Bu bağlamda elde edilen video kayıtları, alınan örneklem çerçevesinde, her 4’üncü gün yayımlanan tüm içerik olmak üzere incelenmiştir.
Uygulamada öncelikle, basın grubundaki gibi anahtar sözcüğe dayalı olarak temin edilen video görüntülerinin doğrudan sağlık konusu ile ilgili olup olmadığı denetlenmiştir. Sağlık konulu yayın olduğuna karar verilen içeriklere içerik analizi uygulanmıştır.

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.6.Güzellik, bakım, zayıflama, sağlıklı yaşam temasının alt konuları

Güzellik, bakım, zayıflama ve sağlıklı yaşam kategorisinde yayınlanan yazılar incelendiğinde bunların %32,1’inin (f=1.076) “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar” niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Yazıların üçte birine yakınında ise “Zayıflama, diyet, kilo verme” konularına değinilmektedir (f=1.065; %31,8). Bu tema altında üçüncü sırada yer verilen konu da “Hareketli yaşam, Fitness ve Spor”dur (f=924; %27,5). “Cilt bakımı” (f=543; %16,2) ile “Hijyen ve temizlik” konuları (f=504; %15) birbirlerine yakın oranlarda işlenen konulardır. Bunları takip eden diğer konular ise “Teşhis/Tedavi”, “Saç bakımı, saç ekleme, saç dökülmesi, kellik”, “Botoks”, “Kampanya/Etkinlik/Tanıtım/Faaliyetler” şeklinde sıralanmaktadır.

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.5.Sağlık kurumları,  hastaneler ve sağlık ocakları temasının alt konuları

“Sağlık Kurumları, Hastaneler, Sağlık Ocakları, vb.” kategorisinde en çok “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar”a yer verilmiştir (f=1.809; %45,5). Bunu “Tıbbi Yatırım, Yenilik ve İyileştirmeler” konusu takip etmiştir (f=1.445; %36,4). Yazıların dörtte birine yakınında da “Övgü, başarı, olumlama” (f=981; %24,7) ve “Kampanya/Etkinlik/Tanıtım/Faaliyetler” (f=966; %24,3) konularına değinilmiştir. “Genel sorunlar, sıkıntılar, eksiklikler, ihtiyaçlar vs.”, “Ekonomik, finansal boyutlar, yatırımlar, pazarlama faaliyetleri” ve “Hukuk, mevzuat, yasa, yönetmelik ve yeni düzenlemeler” konuları öne çıkan diğer konular olmuştur.

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.4.Kardiyoloji/ kalp damar cerrahisisi temasının alt konuları

Kardiyoloji /Kalp damar cerrahisi kategorisinde en çok değinilen alt konu “Tansiyon” olarak saptanmıştır (f=1.305; %31,8). Bu alt konuya yakın oranda da Kardiyoloji / Kalp damar cerrahisi alanındaki “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar” yayımlarda yer bulmuştur (f=1.294; %31,5). Yazıların dörtte birden fazlasında “Kalp krizi” konu edilmiştir (f=1.096; %26,7). “Teşhis/Tedavi”ye yönelik anlatımları (f=834; %20,3), “Kolesterol” konusundaki değinmeler izlemiştir (f=801; %19,5).

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.3.Onkoloji / kanser temasının alt konuları

Onkoloji ya da kanser ana temasına bağlı yazılara bakıldığında bu yazıların %31,7’sinin (f=1.576) “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar” niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Yazıların dörtte birden fazlası ise “Kansere neden olan unsurlar”ı konu almaktadır (f=1.293; %26). Bu konudaki “Teşhis/Tedavi”ler de %23,3 oranında yazılarda konu edilmiştir (f=1.158). Kanser türleri arasında “Meme kanseri” en çok işlenen konudur (f=765; %15,4). Ardından “Kanserden koruyan ürünler”, “Bilimsel araştırma bulguları”, “Kampanya/Etkinlik/Tanıtım/Faaliyetler” yazılarda en çok işlenen konular arasında öne çıkmaktadır.

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.2.İç hastalıkları / Genel cerrahi temasının alt konuları

İç hastalıkları / Genel cerrahi kategorisindeki alt konulara bakıldığında yazıların dörtte birden fazlasını “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar”ın oluşturduğu görülmektedir (f=1.761; %26,7). Yazıların dörtte bire yakınında ise “Diyabet (şeker)” konusundan söz edilmektedir (f=1.609; %24,4). Yazıların beşte biri iç hastalıklarına yönelik “Teşhis/Tedavi”leri konu almaktadır (f=1.327; %20,1). “Göğüs, akciğer hastalıkları”, “Gastroenteroloji/Sindirim sistemi”, “Organ nakli”, “Enfeksiyon hastalıkları” ve “Alerji” konuları da bu kategorideki öne çıkan konu başlıkları olmuştur.

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.1.Beslenme temasının alt konuları


“Beslenme” kategorisindeki yazıların alt konularına bakıldığında bunların yaklaşık yarısının (f=3.332; %45,2) “Genel bilgi ya da tanıtıcı, bilgilendirici anlatımlar” türünde yazılar olduğu anlaşılmaktadır. Yine yazıların yaklaşık yarısı (f=3.305; %44,9) “Besinlerin faydası/Faydalı besinler”i konu almaktadır. “Dengeli/Sağlıklı beslenme”, “Beslenme/Diyet”, “Dengesiz/Sağlıksız beslenme/Zararlı besinler” ise bu kategoride öne çıkan diğer alt konu başlıkları olmuştur.

1.13.Temalar (Ana Konular)

Sebze, meyve ve gıda görüntüsü doğrudan ilişkili olduğu “Beslenme” kategorisinde ağırlıklı olarak kullanılmıştır (%85,9).

1.13.Temalar (Ana Konular)

Tablo 109. Temalar ile Haber Kaynakları Karşılaştırması

1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.Temalar (Ana Konular)


Tablo 106. Temalar ile Yazıların Konumu Karşılaştırması

1.BASIN (GAZETE VE DERGİ) İÇERİKLERİNİN ANALİZİ - V -1.13.Temalar (Ana Konular)

1.13.Temalar (Ana Konular)


İncelenen yazılarda değinilen temalar, bir diğer ifadeyle de ana konular, en önemli ilk beş konu bağlamında kodlanmıştır. Buna göre en çok değinilen temaların başında “Beslenme” (f=7.367; %18,6) ile “İç hastalıkları / Genel cerrahi” (f=6.595; %16,6) kategorilerinin geldiği belirlenmiştir.