7.BÖLÜM: HEDEF KİTLEYE YÖNELİK ÇALIŞMA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
7.BÖLÜM: HEDEF KİTLEYE YÖNELİK ÇALIŞMA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

6. SAĞLIK KONULU YAYINLARA İLİŞKİN DÜŞÜNCELERİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ

Anketteki bulgulardan hareketle kamuoyunun sağlık konulu yayınlara ilişkin düşünceleri, bu başlık altında yayın türü bağlamında karşılaştırılmak üzere bir araya getirilmiştir. Öncelikle televizyon, gazete ve İnternetteki sağlık konulu yayın içeriklerine ilişkin olarak katılımcıların vermiş oldukları güven düzeylerine ilişkin veriler karşılaştırılabilir. Aşağıdaki tabloda bu karşılaştırma sunulmaktadır. Buna göre üçü için de en çok tercih edilen kategorinin “Kısmen (bazen) güvenirim” olduğu anlaşılmaktadır. Bu kategoride en yüksek oran gazetelerde tespit edilmiştir (%45,2). Bunun üstünde kalan “Her zaman güvenirim” ve “Çoğunlukla güvenirim” kategorileri birleştirilirse, sağlık konulu içeriklere en çok televizyon izleyenlerin güvendikleri belirlenmiştir (%40,2). Ardından İnternetteki içeriğe güven daha yüksek çıkmıştır (%35,4). “Nadiren güvenirim” ve “Hiçbir zaman güvenmem” kategorileri birleştirilirse, en az güven duyulan ya da güvenilmeme oranı daha yüksek çıkan araç ise gazeteler olmuştur (%27,9). Hemen ardından ise İnternet gelmektedir (%24,4). Tablo karşısında “Kısmen” ya da “bazen” güven duyanlar hariç tutulursa; televizyon içeriğine büyük oranda güvenildiğini, gazete içeriğine ise büyük oranda güvenilmediğini söylemek mümkündür. İnternet içeriğine ise güvenenler, güvenmeyenlerden daha yüksek orandadır.

5.5. İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler- V

“13. Bunların denetlendiğini düşünmüyorum” ifadesine yanıt veren 643 kişinin yarıya yakını (f=310, %48,2) “Evet, aynen katılıyorum” demiştir. Buna karşın katılımcıların %29,5’i (f=190) “Hayır, hiç katılmıyorum” ve %22,2’si (f=143) de “Kısmen (biraz) katılıyorum” demiştir. Cinsiyet değişkeni açısından verilen yanıtlara bakıldığında erkeklerin daha fazla oranda ifadeye katıldıkları görülmüştür (f=157, %51,1). Kadınların yanıtları ise daha çok “Hayır” yönünde ağırlık kazanmıştır (f=107, %31,8). Yaş grupları açısından bakıldığında 25-34 yaş grubunda ifadeye katılma oranı yüksek bulunmuştur (f=118, %50,6). Buna karşın 35-44 yaş grubunda (f=43, %33,9), 45-54 yaş grubunda (f=19, %34,5) ve 55-64 yaş grubunda (f=6, %35,3) ifadeye “Hiç katılmama” oranı daha yüksektir.

5.5. İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler- IV

“9. Daha çok kişi, doktor, ürün, ilaç ve hastanelerin reklamı yapılıyor” ifadesine yanıt veren 647 kişinin yaklaşık yarısı (f=295, %45,6) “Evet, aynen katılıyorum” karşılığını verirken,  %28,3’ü (f=183) “Kısmen (biraz) katılıyorum”, %26,1’i (f=169) “Hayır, hiç katılmıyorum” demiştir. İfadeye erkekler daha çok katıldıklarını belirtmişler (f=150, %48,4),kadınlar ise “Hayır” yanıtı ile öne çıkmışlardır (f=98, %29,1). İleri yaştakilerin bu ifadeye katılma oranı daha yüksek bulunmuştur. 45-54 yaş grubundakiler %53,6 oranında (f=30), 55-64 yaş grubundakiler %52,9 oranında (f=9) ifadeye katıldıklarını belirtmişlerdir. 65 yaş üzerindeki iki kişinin yanıtı da “Evet” şeklindedir.

5.5. İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler- III

 “5. Genel olarak verilen bilgileri çoğunlukla yalan, yanlış, yanıltıcı buluyorum” ifadesine yanıt veren 646 kişinin %40,4’ü (f=261) “Hayır, hiç katılmıyorum” demiştir. “Kısmen (biraz) katılıyorum” yanıtını verenlerin oranı %40,1 (f=259) iken, “Evet, aynen katılıyorum” diyenlerin oranı %19,5’tir  (f=126). Bu genel eğilim çerçevesinde demografik değişkenlere bakıldığında, erkekler arasında verilen “Evet” yanıtının ortalamanın üzerinde olduğu anlaşılmaktadır (f=68, %22). Kadınlar arasında ise “Kısmen” yanıtın daha ön plandadır (f=143 %42,4). Yaş değişkeni bakımından 25-34 yaş(f=55, %23,5), 45-54 yaş (f=15, %26,8), 55-64 yaş (f=4, %23,5) grubundakilerin vermiş oldukları “Evet” yanıtlarının ortalaması genel eğilimin üzerindedir. 65 yaş ve üzerindeki iki kişi de “Evet” yanıtını vermiştir. 24 yaş ve altı grupta “Kısmen” yanıtı öne çıkmaktadır (f=95, %45,2).

5.5. İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler- II

“1.İnternette baktığınız sayfaları göz önünde bulundurursanız beni ilgilendiren konuları bulamıyorum” ifadesine yanıt veren 647 kişinin yarısından fazlasının (f=387, %59,8) “Hayır, hiç katılmıyorum” karşılığını vermiştir. Katılımcıların dörtte birinden fazlası (f=165, %25,5) “Kısmen (biraz) katılıyorum” derken, “Evet, aynen katılıyorum” yanıtını verenlerin oranı ise %14,7’dir (f=95). Demografik nitelikler bağlamında verilen yanıtlar bu genel eğilim oranlarıyla karşılaştırıldığında, cinsiyet değişkeni anlamında önemli bir farkın olmadığı görülmüştür. Buna karşın diğer değişkenler açısından şu noktalar not edilebilir: Bu ifadeye katılma oranı 25-34 yaş grubunda (f=40, %17,1) ve 45-54 yaş grubunda (f=10, %17,9) genel ortalamanın üzerindedir. “Hiç katılmıyorum” yanıtına ilişkin ortalamalara bakıldığında 24 yaş ve altındakiler grubunda (f=129, %61,7) ve 35-44 yaş grubunda (f=80, %62) ortalama oranın üzerinde bir rakamla karşılaşılmaktadır.

5.5. İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler- I

Ankete katılanlara İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak 13 ayrı ifade okunarak, bunlara hangi düzeyde katıldıklarını; (1) Evet, aynen katılıyorum, (2) Kısmen (biraz) katılıyorum ve (3) Hayır, hiç katılmıyorum seçeneklerinden birini işaret ederek belirtmeleri istenmiştir. Bu ifadeler ve alınan yanıtlar aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

5.4.İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - IV

“9. Başkalarıyla konuşmaktan çekindiğim (mahrem) konular hakkında bilgi edinebiliyorum” ifadesine yanıt veren 649 kişinin yarıdan fazlası olan %60,9’u (f=395) “Evet, aynen katılıyorum” yanıtını vermiştir. “Kısmen (biraz) katılıyorum” yanıtını verenlerin oranı %20,2 (f=131) ve “Hayır, hiç katılmıyorum” yanıtını verenlerin oranı da %19 (f=123)’tür.

5.4.İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler -III

“5.İnternette baktığım sağlık sayfaları sayesinde sağlığımla ilgili olarak artık daha bilinçli davranıyorum” ifadesine yanıt veren 651 kişinin %66,5’i (f=433) “Evet, aynen katılıyorum” derken, dörtte birinden fazlası (f=164, %25,2) “Kısmen (biraz) katılıyorum” demiştir. Buna karşın “Hayır, hiç katılmıyorum” diyenlerin oranı %8,3’te (f=54) kalmıştır.

5.4.İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler-II

“1.İnternette baktığım sağlık sayfaları sayesinde sağlığımla ilgili bir rahatsızlığım olduğunu anladım” ifadesine yanıt veren 653 kişinin neredeyse yarıya yakını denilebilecek %43,5’ü (f=284) “Hayır, hiç katılmıyorum” karşılığını vermiştir. “Evet, aynen katılıyorum” diyenlerin oranı % 30,5 (f=199) iken, “Kısmen (biraz) katılıyorum” diyenlerin oranı % 26’dır (f=170). Demografik nitelikler bağlamında cinsiyet, eğitim ve sosyal güvenlik açısından önemli bir farka rastlanmamıştır.

5.4.İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler-I

Ankete katılanlara İnternetteki sağlık konulu haber ve yazılara ilişkin olarak 11 ayrı ifade okunarak, bunlara hangi düzeyde katıldıklarını; (1) Evet, aynen katılıyorum, (2) Kısmen (biraz) katılıyorum ve (3) Hayır, hiç katılmıyorum seçeneklerinden birini işaret ederek belirtmeleri istenmiştir. Bu ifadeler ve alınan yanıtlar aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

5.3. Sizce İnternette yer alan sağlık konulu haber ve yazıların sayısı yeterli mi?

 Bu soruya 663 kişi yanıt vermiştir. Bu kişilerin verdikleri yanıtlar incelendiğinde ilk sırayı  %41 (f=272) oranıyla “Yeterli” cevabı almaktadır. “Çok fazla”  yanıtını verenlerin oranı da %12,4 (f=82)’dir.  Haber ve yazıların sayısının  “Kısmen yeterli, kısmen yetersiz” olduğunu dile getirenlerin oranı %24,3 (f=161) iken, “Az, yetersiz” olduğunu ifade eden katılımcı oranı %22,3 (f=148); yani “Çok fazla” diyenlerin neredeyse iki katıdır.

5.2. İnternette yer alan sağlık konulu haber ve yazılardaki bilgileri ne ölçüde güvenilir bulursunuz?

Bu soruya yanıt veren 669 kişiden %40,1’i (f=268) “Kısmen (bazen) güvenilir buluyorum” karşılığını vermiştir. Katılımcıların dörtte birinden fazlası (f=170, %25,4) “Çoğunlukla güvenirim” ve %10,2’si (f=68) “Her zaman güvenirim” yanıtını vermiştir.  Buna karşın “Nadiren (seyrek) güvenirim” (f=127, %19) ve “Hiçbir zaman güvenmem” (f=36, %5,4) yanıtını veren katılımcıların oranı daha düşüktür.

5.1. İnternetteki sağlık konulu sayfalara bakar mısınız? Bakarsanız ne sıklıkta baktığınızı söyler misiniz?

Ankete katılanlar arasında bu soruya yanıt veren 2492 kişinin yaklaşık dörtte üçü %73,1’i (f=1821) “Hiç bakmam, İnternet bağlantım yok, kullanmıyorum” karşılığını vermiştir. İnternet kullanan katılımcılardan %9,4’ü (f=235) “Ara sıra, zaman zaman”, %9,2’si (f=229) “Merak ve ihtiyaç durumunda”, %8,3’ü (f=207) ise “Genellikle, çoğu zaman” sağlık sayfalarına baktığını belirtmiştir.

5. İNTERNET YAYINLARINA YÖNELİK SORULARA İLİŞKİN BULGULAR

İnternet ortamındaki sağlık konulu yayınlara yönelik anket katılımcılarına sorulan sorular ve alınan yanıtlar aşağıda değerlendirilmiştir.


Tüm sorulara ilişkin demografik nitelikler bağlamındaki çapraz tablolar genel eğilim ya da genel ortalamadan farklılaşan değişkenler bağlamında açıklanmıştır.  Eş deyişle ülke genelinden elde edilen değişkenlere ilişkin oranlar, karşılaştırılan diğer değişkenlere ilişkin oranla kıyaslanmış ve iki oran arasındaki fark 2 ya da 3 puanın üzerinde ise önemli bulunarak not edilmiştir.

4.6. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - V

“13. Bunların denetlendiğini düşünmüyorum” ifadesine yanıt veren 1457 kişinin %45,2’si (f=659) “Evet, aynen katılıyorum” demiştir. “Kısmen (biraz) katılıyorum” diyenlerin oranı %23,1 (f=336) iken, katılımcıların %31,7’si (f=462) ”Hayır, hiç katılmıyorum” şeklinde yanıt vermiştir.  Erkeklerin %48,9’u (f=303) “Katılıyorum” derken, bu oran kadınlarda %42,5 (f=356) olarak tespit edilmiştir.

4.6. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - IV

“9. Daha çok kişi, doktor, ürün, ilaç ve hastanelerin reklamı yapılıyor” ifadesine yanıt veren 1466 kişinin %44,5’ü (f=652) “Evet, aynen katılıyorum” demiştir. “Kısmen biraz katılıyorum” diyenlerin oranı %27,4 (f=402) iken, %28,1’i ise (f=412) ”Hayır hiç katılmıyorum” şeklinde yanıt vermiştir. Bu ifadeye erkeklerin (f=308, %49,5) kadınlardan (f=644, %40,8) daha fazla katıldıkları belirlenmiştir. Evlilerin “Katılma” oranı (f=475, %46,1) da bekâr ya da boşanmışlara göre daha yüksektir. Katılma oranı ilköğretim mezunları arasında en yüksek seviyededir (f=401, %47,7). “Katılmama” oranı ise lise mezunları arasında yüksektir (f=122, %35,2).

4.6. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - III

“5. Genel olarak verilen bilgileri çoğunlukla, yalan, yanlış, yanıltıcı buluyorum” ifadesine yanıt veren 1470 kişinin %38’i (f=558) “Hayır, hiç katılmıyorum” demiştir. “Kısmen biraz katılıyorum” diyenlerin oranı %37,7 (f=554) iken, katılımcıların %24,4’ü ise (f=358) ”Evet, aynen katılıyorum” şeklinde yanıt vermiştir. “Evet, aynen katılıyorum” cevabını erkek katılımcıların (%28,4, f=176), kadınlardan (%21,4, f=182) daha çok dile getirdikleri anlaşılmıştır.

4.6. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - II

“1. Beni ilgilendiren konular çıkmıyor, alakasız konularda yayın yapılıyor” ifadesine yanıt veren 1475 kişinin %39,1’i (f=576) “Hayır, hiç katılmıyorum” demiştir. “Kısmen (biraz) katılıyorum” diyenlerin oranı %35,6 (f=525) iken, %25,4’ü ise (f=374)” Evet, aynen katılıyorum” şeklinde yanıt vermiştir. Demografik nitelikler bağlamında incelenen değişken için elde edilen oranlar genel ortalama ile karşılaştırıldığında şu noktalar not edilebilir:  Cinsiyet değişkeni açısından bu ifadeye verilen yanıtlarda genel tabloda ikinci sırada yer alan “Kısmen biraz katılıyorum” cevabı erkekler tarafından en çok katılım gösterilen ifadedir (f=236, %37,9).

4.6. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler - I

Ankete katılanlara televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak 13 ayrı ifade okunarak, bunlara hangi düzeyde katıldıklarını; (1) Evet, aynen katılıyorum, (2) Kısmen (biraz) katılıyorum ve (3) Hayır, hiç katılmıyorum seçeneklerinden birini işaret ederek belirtmeleri istenmiştir. Bu ifadeler ve alınan yanıtlar aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

4.5. Televizyondaki sağlık konulu haber ve programlara ilişkin olarak katıldığınız ya da katılmadığınız düşünceler -IV

“9. Başkalarıyla konuşmaktan çekindiğim (mahrem) konular hakkında bilgi edinebiliyorum”  ifadesine yanıt veren 1473 kişinin yarıya yakını (f=620, %42,1) “Evet, aynen katılıyorum” demiştir. “Hayır, hiç katılmıyorum” diyenlerin oranı %32,1 (f=473) iken, “Kısmen (biraz) katılıyorum” diyenlerin oranı ise %25,8 (f=380) olarak gerçekleşmiştir. Demografik nitelikler bağlamında cinsiyet değişkeninde önemli bir farka rastlanmamıştır. Medeni duruma göre değerlendirildiğinde ifadeye katıldığını belirtenler en yüksek oranda %42,8’le (f=443) evlilerdir. Eğitime göre en yüksek “Katılma” oranı ilköğretim mezunları arasındadır (f=379, %45). Genel ortalamanın aksine “diplomasız / okuryazar olmayanların %45,6’sı (f=41) ifadeye katılmadıkları yönünde görüş belirtmişlerdir.